Yargılamanın Yenilenmesi

Ceza Muhakemeleri Kanununda kanun yolları ikiye ayrılmıştır. Bunlar olağan kanun yolları ve olağanüstü kanun yollarıdır.

Olağan kanun yolları, itiraz, istinaf ve temyizdir. Olağan kanun yollarına kesinleşmemiş hükümlere karşı başvurulabilir.

Olağanüstü kanun yolları ise CMK 308 uyarınca Yargıtay cumhuriyet başsavcının itiraz yetkisi, yasa yararına bozma ve yargılanmanın yenilenmesi ’dir.

Makalemizde olağanüstü kanun yollarından yargılamanın yenilenmesi incelenecektir.

Yargılamanın Yenilenmesi

Mahkemeler tarafından verilen hükümlerin kesinleşmesi durumunda olağanüstü kanun yollarından Yargılamanın Yenilenmesi Kanun Yoluna başvurulabilir.

İşin niteliği ya da hukuka aykırı bir değerlendirmenin mevcut olması durumunda sanığın lehine ya da aleyhine sonuç doğmuş olabilir. Yargılamanın yenilenmesinin amacı hükmün kesinleşmesinden sonra anlaşılan adli hatanın giderilmesidir. Nitekim gerçek suçluların bulunması ve gerçekten suç teşkil eden fiilin cezalandırılmasında hem sanığın hem toplumun yararı bulunmaktadır.

Başvurular Nereye Yapılmalı

Yargılamanın Yenilenmesi Başvuru Dilekçesi ile Cumhuriyet Başsavcılığı’na veya kolluk makamlarına yapılabilir. (5271 S. K. m. 158)  Valiliğe, kaymakamlığa ya da mahkemeye yapılan ihbar veya şikayet, ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilir (5271 S. K. m. 158) Söz konusu başvuru red ile sonuçlanması halinde Yargılamanın Yenilenmesi Başvurusunun Reddi Kararına İtiraz Dilekçesi ile kararın bozulması istenebilir.

Kimler Başvurabilir?

Yargılanmanın yenilenmesi yoluna resen gidilmez, mutlaka bu kanun yoluna gidilmesi yönünde talep bulunmalıdır. Bu talebi hükümlü, hükümlü ölmüşse eşi, üst soyu, altsoyu ve kardeşleri, bu kişiler de mevcut değilse Adalet Bakanı gerçekleştirebilir.

Başvuru Süresi Ve Başvuru Şartları

Söz konusu kanun yoluna başvuru herhangi bir süre ile sınırlandırılmamıştır. Çünkü adli hatanın ne zaman fark edileceği belirli bir süreye bağlanamaz. Ancak bu kuralın bir istisnası bulunur. AİHM kararlarına dayanan başvurular, AİHM kararının kesinleştiği tarihten itibaren 1 yıl içinde yapılmadır. Bir yıllık süre hak düşürücü süredir.

Yargılamanın Yenilenmesi Nedenleri

Sahte belge kullanılması, Hâkimin görevini ifa ederken suç işlemesi, Dayanak hükmün ortadan kalkması, Yeni olay ve delillerin bulunması, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Konuya İlişkin Karar Vermesi, Sanığın ikrarı..vb

SIK SORULAN SORULAR

  1. Sadece sanığın lehine mi talep edilir?
    Hayır, ortaya çıkan deliller sanığın lehine olabileceği gibi aleyhine de olabilir. Yani beraat eden sanık, yeni deliller incelendikten sonra ceza alabilir.
    2. Kesinleşmemiş dosyalarda talep edilebilir mi?
    Hayır, kesinleşmemiş dosyalarda bu yola gidilmez, çünkü bu dosyalarda temyiz incelemesi yapılır.
    3. Başka ‘olağanüstü yol’ var mı?
    Yargılamanın yenilenmesinden başka, “olağanüstü itiraz” ve “kanun yararına bozma” da vardır.
    4. Başvuru nereye yapılır?
    Yargılamanın yenilenmesi başvurusu hükmü veren mahkemeye yapılır. Mahkeme, oluştuğu iddia edilen yenileme nedenlerinin var olup olmadığını ve delillerin doğruluğunu tartışamadığı gibi ayrıca başvuruda belirlenenler dışında bir yenileme ne deninin bulunup bulunmadığını da araştıramaz. Mahkeme talebi reddederse bu karara itiraz edilebilir.
    5. Kimler talep edebilir?
    Yargılamanın yenilenmesi yoluna mahkeme kendiliğinden, yani talep olmadan gidemez. Mağdur, Malen sorumlu olanlar ve malına el konulan üçüncü kişiler, hükümlü, Hükümlünün yasal temsilcisi ve eşi; hükümlü ölmüşse, eşi, üst soyu, altsoyu ve kardeşleri, şayet bu kişiler mevcut değilse Adalet Bakanı yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunabilir. Cumhuriyet savcısı hükümlünün hem lehine hem de aleyhine yargılamanın yenilenmesini talep edebilir. Müdafi (sanığın avukatı) de hükümlünün lehine yargılamanın yenilenmesini isteyebilir.
    6. Süresi var mıdır?
    Yargılamanın yenilenmesi başvurusunun kural olarak herhangi bir süre sınırı yoktur.
    7. Dosyayı aynı mahkeme mi inceler?
    Bir hakimin kendi kararı karşısında objektif kalması zor olduğundan yargılamanın yenilenmesi davasına önceki yargılamada görev yapan hakim bakamaz. (CMK 23/3) Hatta yargılamanın yenilenmesi davasına konu kararı veren hakim ile, yenileme talebinin reddi ya da kabulü kararı veren hakim de aynı olmamalıdır.
    8. Kaç kere başvurulabilir?
    Yargılamanın yenilenmesi istemi reddedilirse, yeni bir sebeple tekrar yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunmak mümkündür.
    9. Talep kabul edilirse cezanın infazı durur mu?
    Yargılamanın yenilenmesi davasının açılması, hatalı olduğu iddia edilen hükmün infazını ertelemez. Ancak mahkemenin infazın geri bırakılmasına ya da dur durulmasına karar vermesi mümkündür.
    10. Hangi nedenlerle talep edilebilir?
    sahte belge kullanılmış olması, yalancı tanıklık ya da gerçeğe aykırı bilirkişilik yapılmış olması, hakimin görevini ifa ederken suç işlemesi, dayanak hükmün ortadan kalkması, yeni olay veya yeni delilin bulunması, AİHM’nin konuya ilişkin karar vermesi, beraat eden sanığın suçu itiraf etmesi durumlarında yargılamanın yenilenmesine karar verilebilir.
    11. Dava en baştan yeniden mi görülür?
    Hayır, sadece hükme ilişkin deliller yeniden değerlendirilir, duruşma yapılmadan dosya üzerinden de karar verilebilir.
    12. Beraat edenlerin hakları nelerdir?
    Yargılamanın yenilenmesi sonucunda örneğin haksız yere cezaevinde yatmış bulunduğu anlaşılan kişiler, tazminat talep edebilir.

Makaleyi paylaşmak için aşağıdaki butonları kullanabilirsiniz. 

Av. Serhat ARASAN

Hukuk büromuz, hukuki sorunların ortaya çıkmasının önlenmesi için danışmanlık, mevcut hukuki sorunların çözümünün sağlanması için ise avukatlık hizmeti vermektedir. Hukuki sorunlarınız için bize eposta gönderebilir veya +90 533 373 10 10 no'lu telefonumuzdan bizi arayabilirsiniz.

Sevebilirsin...

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.